Μπορούν οι σκύλοι να μας μιμηθούν;



Οι άνθρωποι έχουμε την ικανότητα να μαθαίνουμε μέσα από την παρατήρηση και τη μίμηση της συμπεριφοράς άλλων προσώπων. Το είδος αυτό της μάθησης ονομάζεται μάθηση μέσω παρατήρησης (observational learning) και αποτελεί μια μορφή κοινωνικής μάθησης. Η κοινωνική μάθηση αποτελεί βασική μορφή μαθησιακής διαδικασίας, η οποία μελετήθηκε συστηματικά από τον Αμερικανό ψυχολόγο A.Bandura και δίνει έμφαση στην κοινωνική προέλευση της συμπεριφοράς. 

Ο  Bandura υποστήριξε ότι η μάθηση μπορεί να λάβει χώρα και χωρίς την άμεση εμπειρία του ατόμου ή την άμεση ύπαρξη κάποιου είδους ενίσχυσης. Στον άνθρωπο η ικανότητα για μάθηση μέσω μίμησης, μας επιτρέπει να μαθαίνουμε από ένα κοινωνικό πρότυπο (π.χ. γονείς, αδέρφια, δασκάλους) χωρίς να χρειάζεται να ανακαλύπτουμε κάθε φορά εκ νέου αυτή τη γνώση ή να πειραματιζόμαστε σε μεθόδους δοκιμής και λάθους. Η ικανότητα μίμησης αυξάνεται, καθώς ανεβαίνουμε στην αλυσίδα της εξέλιξης των ειδών, με κορυφή τα ανώτερα θηλαστικά και δη τον άνθρωπο.

Συμβαίνει λοιπόν το ίδιο και με τους σκύλους μας;

Η εφαρμογή της θεωρίας της κοινωνικής μάθησης στους σκύλους υποστηρίζει ότι οι σκύλοι μπορούν επίσης να μάθουν μέσω της αλληλεπίδρασης ή της παρατήρησης με έναν άλλο σκύλο. Για να γίνει κατανοητό αυτό σκεφτείτε ένα κουτάβι που συμβιώνει με έναν μεγαλύτερο σε ηλικία σκύλο. Μαθαίνει να έρχεται όταν το καλούμε απλά ακολουθώντας τον άλλο σκύλο, η εκπαίδευση τουαλέτας απλοποιείται γιατί το κουτάβι θα ακολουθήσει τις κινήσεις του ενήλικου σκύλου στις βόλτες, δεν χρειάζεται να του μάθουμε να ανεβαίνει στο αυτοκίνητο όταν ο άλλος σκύλος της οικογένειας γνωρίζει την εντολή. Τα κουτάβια δείχνουν την τάση να μιμούνται τις συμπεριφορές των άλλων σκύλων από νεαρή ηλικία και αυτό συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Φαίνεται ότι, αντίστοιχα με τους ανθρώπους, πολλές κοινωνικά σημαντικές συμπεριφορές μαθαίνονται με τη συμμετοχή σε αυτές μέσω της μίμησης, γι αυτό και θεωρούνται τόσο σημαντικοί για τη κοινωνικοποίηση των κουταβιών οι πρώτοι μήνες της ζωής τους.

Μπορούν οι σκύλοι να μιμηθούν και τους ανθρώπους;

Πρόσφατες έρευνες στο πεδίο της κοινωνικής μάθησης στους σκύλους, με επικεφαλής την Dr Claudia Fugazza, υποδεικνύουν την ικανότητα τους να μαθαίνουν μια νέα συμπεριφορά παρατηρώντας έναν άνθρωπο να την εκτελεί. Η γνωσιακή αυτή ικανότητα του σκύλου να αποκτά πληροφορίες μέσω της μίμησης της ανθρώπινης συμπεριφοράς μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τις υφιστάμενες μεθόδους εκπαίδευσης των σκύλων και να απλοποιήσει την εκμάθηση σύνθετων συμπεριφορών.

Η  Dr. Claudia Fugazza διδάσκει τον μιμητισμό στο σκύλο ("Do as I do") σε σεμινάρια σε ολόκληρο τον κόσμο. Θεωρείται πρωτοπόρος στον τομέα της εκπαίδευσης των σκύλων με βάση τον μιμητισμό από τον άνθρωπο. Διδάσκει στo Δίπλωμα Εκπαίδευσης και Συμπεριφοράς Σκύλων της Pets Pro Academy (www.petsproacademy.gr) και θα βρίσκεται στην Αθήνα για ένα μοναδικό διήμερο σεμινάριο στο Ελληνικό Ινστιτούτο Συμπεριφοράς και Εκπαίδευσης Σκύλου & Γάτας στις 24-25 Μαρτίου.

Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.


Williamson, R. A.; Jaswal, V. K.; Meltzoff, A. N. Learning the rules: Observation and imitation of a sorting strategy by 36-month-old children. Developmental Psychology, Vol 46(1), Jan 2010, 57-65.

Galef, B .G. (1988). Imitation in animals: history, definition and interpretation of data from the psychological laboratory. In Social Learning: Psychological and Biological Perspectives (ed. T. R. Zentall and B. G. Galef), pp. 3-28. Erlbaum, Hillsdale, NJ.